Ludność Turcji – liczby i fakty

Ludność

Od założenia republiki w 1923 roku ludność Turcji szybko rosła. W 1927 roku w Turcji żyło niecałe 14 milionów ludzi, w 2003 roku niecałe 70 milionów (zob. wykres), a w 2019 roku 82 miliony. Turcja jest jednocześnie krajem emigracji i imigracji. W latach 60., 70. i 80. XX wieku miliony Turków opuściły swój kraj jako migranci zarobkowi („Gastarbeiter”) lub uchodźcy polityczni i wyjechały m.in. do Niemiec, Belgii, Francji, Szwecji, Holandii, Szwajcarii i Austrii. Turcję opuszczały przede wszystkim mniejszości, np. Aramejczycy, alewici, Ormianie, Asyryjczycy, Grecy, Kurdowie, Żydzi, jazydzi i Zazowie. Z drugiej strony po upadku żelaznej kurtyny do republiki przybywali przesiedleńcy z Bałkanów, Grecji, Bliskiego Wschodu, Iranu, Azji Środkowej i Krymu.

W 2009 roku około 4.600 Niemców wybrało Turcję na swoją nową ojczyznę, spośród łącznie około 155.000 niemieckich emigrantów. Obok klimatu i pięknych krajobrazów za czynniki sprzyjające imigracji uważa się przede wszystkim niskie koszty utrzymania oraz stosunkowo niewielkie przeszkody biurokratyczne.

W 2019 roku w Turcji przebywało 4,8 miliona uchodźców, w większości osób wysiedlonych w wyniku wojny domowej w Syrii, Kurdów z Iraku oraz Ormian z Armenii.

Turcja była tym samym krajem o największej liczbie uchodźców na świecie.

W roku 2019 6 % ludności stanowili migranci lub uchodźcy.

Poniżej przedstawiono liczbę mieszkańców Turcji w wybranych latach:

Rok

Liczba mieszkańców

Zmiana

11,46 %

5,86 %

20,14 %

11,84 %

7,45 %

10,29 %

−3,17 %

5,44 %

1,32 %

11,48 %

4,48 %

14,88 %

1,21 %

15,33 %

1,38 %

13,10 %

1,34 %

13,42 %

1,37%

13,32 %

1,34%

10,88 %

1,33%

13,25 %

Struktura ludności według grup wiekowych:

0–4

Mężczyźni

Kobiety

5–9

10–14

15–19

20–24

25–29

30–34

35–39

40–44

45–49

50–54

55–59

60–64

65–69

70–74

75–79

80–84

85–89

90+

Narody

Grupa

Udział

Turcy

71,4 %

Kurdowie

12,5 %

Zazowie

3,9 %

Czerkiesi

3,3 %

Bośniacy

2,6 %

Albańczycy

1,7 %

Gruzini

1,3 %

Arabowie

1,1 %

Inni

1,9 %

Rozkład procentowy

Składu etnicznego ludności Turcji nie da się dokładnie ustalić. Podczas oficjalnych spisów powszechnych przynależność etniczna nie jest już rejestrowana. Ustala się natomiast język ojczysty i drugi język, przy czym liczby w przypadku wielu mniejszości wyraźnie spadają z powodu tureckiej polityki asymilacyjnej. Do tego dochodzi fakt, że od stuleci najróżniejsze grupy etniczne się mieszają, przez co przypisanie do jednej grupy jest często trudne. Dane dotyczące grup etnicznych znacznie się różnią w zależności od wykorzystanych źródeł.

Według nich w Turcji żyją następujące grupy etniczne: 70 do 81 % Turków, 9 do 14 % Kurdów, 4 % Zazów, 2 % Czerkiesów, 2 % Bośniaków, 1,5 % Arabów, 1 % Albańczyków, 1 % Lazów, 0,1 % Gruzinów oraz różne inne grupy etniczne i narodowości, takie jak Ormianie/Hemşinli, Bułgarzy/Pomacy, Aramejczycy, Czeczeni, Grecy/Pontyjczycy, Żydzi i Romowie.

W 1914 roku w Imperium Osmańskim żyło około 1,3 miliona Ormian[24] z językiem ojczystym ormiańskim. Ich liczba spadła w wyniku ludobójstwa z lat 1915–1917 i wypędzeń do około 40.000. Do tego dochodzi około 70.000 nielegalnych imigrantów ormiańskich.[25]

Grupa ludności tureckiej jest różnie definiowana. Rząd turecki od 1965 roku zalicza do niej grupy ludności, które inne źródła częściowo uznają za przedstawicieli innych ludów tureckich. Dotyczy to około 600.000 Azerów, po maksymalnie 200.000 Turków meschetyńskich i Turkmenów, około 15.000 Gagauzów, po około 1.000 Kazachów, Kirgizów, Kumyków, Uzbeków oraz 500 Ujgurów.