Türkiye Nüfusu – Sayılar ve Gerçekler

Nüfus

1923'te Cumhuriyetin kurulmasından bu yana Türkiye'nin nüfusu hızla arttı. 1927'de Türkiye'de 14 milyona yakın insan yaşıyordu, 2003'te bu sayı 70 milyona yakındı (bkz. grafik), 2019'da ise 82 milyondu. Türkiye aynı zamanda hem göç veren hem de göç alan bir ülkedir. 1960'lı, 1970'li ve 1980'li yıllarda milyonlarca Türk, işçi göçmeni („Gastarbeiter“, misafir işçi) ya da siyasi mülteci olarak ülkesini terk etti ve örneğin Almanya'ya, Belçika'ya, Fransa'ya, İsveç'e, Hollanda'ya, İsviçre'ye ve Avusturya'ya gitti. Türkiye'yi özellikle azınlıklar terk etti; örneğin Süryaniler, Aleviler, Ermeniler, Asurlar, Rumlar, Kürtler, Yahudiler, Ezidiler ve Zazalar. Öte yandan Demir Perde'nin yıkılmasının ardından Balkanlar'dan, Yunanistan'dan, Orta Doğu'dan, İran'dan, Orta Asya'dan ve Kırım'dan göçmenler Cumhuriyete geldi.

2009'da toplam yaklaşık 155.000 Alman göçmenden yaklaşık 4.600'ü yeni yurt olarak Türkiye'yi seçti. İklim ve güzel manzaraların yanı sıra özellikle uygun yaşam maliyetleri ve görece düşük bürokratik engeller göçü teşvik eden etkenler olarak görülmektedir.

2019'da Türkiye'de 4,8 milyon mülteci bulunuyordu; bunların çoğu Suriye İç Savaşı'ndan kaçanlar, Irak'tan gelen Kürtler ve Ermenistan'dan gelen Ermenilerdi.

Türkiye böylece dünyada en fazla mülteci barındıran ülkeydi.

2019 yılında nüfusun %6'sı göçmen veya mülteciydi.

Aşağıda Türkiye'nin seçilmiş yıllardaki nüfus sayıları listelenmiştir:

Yıl

Nüfus

Değişim

%11,46

%5,86

%20,14

%11,84

%7,45

%10,29

%−3,17

%5,44

%1,32

%11,48

%4,48

%14,88

%1,21

%15,33

%1,38

%13,10

%1,34

%13,42

%1,37

%13,32

%1,34

%10,88

%1,33

%13,25

Yaş gruplarına göre nüfus dağılımı:

0–4

Erkekler

Kadınlar

5–9

10–14

15–19

20–24

25–29

30–34

35–39

40–44

45–49

50–54

55–59

60–64

65–69

70–74

75–79

80–84

85–89

90+

Halklar

Grup

Oran

Türkler

%71,4

Kürtler

%12,5

Zazalar

%3,9

Çerkesler

%3,3

Boşnaklar

%2,6

Arnavutlar

%1,7

Gürcüler

%1,3

Araplar

%1,1

Diğer

%1,9

Yüzde dağılım

Türkiye'deki nüfusun etnik yapısı kesin olarak belirlenemez. Resmî nüfus sayımlarında etnik köken artık kaydedilmemektedir. Buna karşılık ana dil ve ikinci dil belirlenmektedir; ancak bu rakamlar Türk asimilasyon politikası nedeniyle birçok azınlıkta büyük ölçüde azalmaktadır. Buna ek olarak yüzyıllardır çok çeşitli halk grupları birbirine karıştığından, bir halk grubuna aidiyeti belirlemek çoğu zaman zordur. Etnik gruplara ilişkin veriler, hangi kaynakların kullanıldığına bağlı olarak büyük farklılıklar gösterir.

Buna göre Türkiye'de şu etnik gruplar yaşamaktadır: %70 ile %81 Türkler, %9 ile %14 Kürtler, %4 Zazalar, %2 Çerkesler, %2 Boşnaklar, %1,5 Araplar, %1 Arnavutlar, %1 Lazlar, %0,1 Gürcüler ve Ermeniler/Hemşinliler, Bulgarlar/Pomaklar, Süryaniler, Çeçenler, Rumlar/Pontuslular, Yahudiler ve Romanlar gibi çeşitli diğer etnik gruplar ve milletler.

1914'te Osmanlı İmparatorluğu'nda ana dili Ermenice olan yaklaşık 1,3 milyon Ermeni vardı.[24] Sayıları 1915–1917 soykırımı ve sürgünler nedeniyle yaklaşık 40.000'e düştü. Buna yaklaşık 70.000 kaçak Ermeni göçmen eklenmektedir.[25]

Türkler nüfus grubu farklı şekillerde tanımlanmaktadır. Türk hükümeti 1965'ten bu yana, diğer kaynaklarca kısmen başka Türk halklarının mensupları olarak görülen nüfus gruplarını da bu gruba dahil etmektedir. Bu durum yaklaşık 600.000 Azerbaycanlıyı, her biri 200.000'e kadar Ahıska Türkü ve Türkmeni, yaklaşık 15.000 Gagavuzu, her biri yaklaşık 1.000 Kazak, Kırgız, Kumuk, Özbek ve 500 Uygur'u kapsar.