System edukacji w Turcji – szkoła i uniwersytet
System szkolny
W ostatniej reformie edukacji z 1997 roku ustawowy obowiązek szkolny wydłużono z 5 do 8 lat. Następnie uczniowie przechodzą do czteroletniego szkolnictwa ponadgimnazjalnego (II stopień szkoły średniej), w którym od roku szkolnego 2004/05 wszyscy muszą wybrać drugi język obcy. W 2004 roku rząd AKP intensywnie zabiegał o ułatwienie dostępu do studiów absolwentom szkół zawodowych. Celem tych starań było przede wszystkim ułatwienie absolwentom szkół İmam-Hatip podjęcia studiów na kierunkach innych niż teologiczne. Od reformy edukacji z 1997 roku szkoły Imam-Hatip uznawane są za szkoły zawodowe II stopnia szkoły średniej, kształcące przewodników modlitwy (imamów) i kaznodziejów. W lutym 2006 roku zamiar rządu AKP został zatrzymany wyrokiem pierwszego sądu administracyjnego. Orzekł on, że ukończenie religijnej szkoły Imam-Hatip nie uprawnia do studiów na uniwersytecie.
Z powodu niedostatecznego finansowania i dużej liczby dzieci objętych obowiązkiem szkolnym w tureckim szkolnictwie występują poważne braki. Ok. 25 % ludności Turcji jest w wieku szkolnym. Przepaść gospodarcza między Wschodem a rozwiniętym Zachodem Turcji odbija się także na systemie szkolnym. Na Wschodzie istnieje więc wiele szkół jednooddziałowych z ponad 50 uczniami w klasie. 98,7 % wszystkich dzieci objętych obowiązkiem szkolnym uczęszcza do szkoły. W Turcji średni czas nauki szkolnej osób powyżej 25. roku życia wzrósł z 4,5 roku w 1990 roku do 7,9 roku w 2015 roku.
Obecna oczekiwana długość edukacji wynosi już 14,6 roku.
W 2015 roku 95 % ludności Turcji umiało czytać i pisać.
W ostatnich badaniach PISA Turcja znalazła się w dolnej jednej trzeciej uczestniczących państw.
W rankingu PISA z 2015 roku tureccy uczniowie zajęli 50. miejsce na 72 państwa w matematyce, 53. w naukach przyrodniczych i 50. w rozumieniu czytanego tekstu.
Wyniki tureckich uczniów we wszystkich trzech kategoriach były tym samym poniżej średniej OECD, choć porównywalne z innymi krajami wschodzącymi.
Szkoły wyższe
Główne wejście Uniwersytetu Stambulskiego; jest to najstarszy (założony w 1453 roku) i największy uniwersytet w Turcji.
Turcja ma 172 uniwersytety, w tym 69 uznanych przez państwo prywatnych uniwersytetów fundacyjnych, cztery akademie wojskowe i jedną akademię policyjną.
Na uniwersytetach kraju studiuje 3,6 mln studentów, czyli 33 % wszystkich absolwentów szkół z danego rocznika.[51] Uczy ich i opiekuje się nimi 111 495 nauczycieli akademickich.
Szkoły wyższe nadzoruje turecka Rada Szkolnictwa Wyższego (YÖK), której od 6 listopada 1981 roku podlegają wszystkie uczelnie. W 2007 roku na uniwersytetach państwowych studiowało 2 294 707 studentów, a na uniwersytetach prywatnych 124 507 studentów. Odsetek absolwentów szkół wyższych wynosi 12,8 procent.[55]
Oprócz finansów i planu kadrowego Rada Szkolnictwa Wyższego koordynuje także treści nauczania, opracowuje plany otwarcia nowych uczelni i reguluje dostęp do szkół wyższych. Corocznie Tureckie Centrum Rekrutacji Studentów, podległe YÖK, przeprowadza egzamin wstępny (Öğrenci Seçme Sınavı, ÖSS). Wynik ÖSS jest decydujący przy wyborze uczelni i kierunku studiów.
Finansowanie państwowych szkół wyższych osiągnęło w 2012 roku nowy rekord, wynoszący 1,18 % PNB.
Studia na uniwersytetach prywatnych wymagają opłat w wysokości od 4100 do 10 000 euro rocznie. Na uniwersytetach państwowych opłaty wynoszą od 300 do 1000 euro.
Po dwóch latach studiów nadawany jest stopień akademicki Önlisans. Uprawnia on do podjęcia pracy zawodowej. Po czterech latach studiów student uzyskuje stopień Lisans, będący standardowym dyplomem. Po dalszych studiach i uzyskaniu stopnia Yüksek Lisans możliwe jest podjęcie studiów doktoranckich.
Większość z 16 328 studentów zagranicznych pochodzi przede wszystkim z tureckojęzycznych państw Azji Środkowej. Część studentów otrzymuje na sfinansowanie studiów kredyty studenckie z Instytucji Kredytów i Akademików dla Młodzieży Studiującej (Yurt-Kur). W 2004 roku było to 220 614 studentów; 174 374 studentów mieszka w akademikach.
W styczniu 2008 roku nowy premier Erdoğan przedstawił inicjatywę zniesienia zakazu noszenia chust na uczelniach. 6 lutego 2008 roku parlament turecki większością dwóch trzecich głosów przyjął w pierwszym czytaniu niezbędną w tym celu zmianę konstytucji. 5 czerwca 2008 roku Trybunał Konstytucyjny uznał ją za nieważną. Od października 2010 roku, zgodnie z komunikatem Rady Szkolnictwa Wyższego Turcji, studentki nie mogą już być wykluczane z zajęć z powodu naruszenia regulaminu ubioru.[42]
W Stambule założono Turecko-Niemiecki Uniwersytet, który rozpoczął działalność dydaktyczną w semestrze zimowym 2013/14.