Turkse eetcultuur: wanneer eten een ceremonie wordt – Istanbul

Turkse eetcultuur – wanneer eten een ceremonie wordt

In Turkije eet men zelden alleen om verzadigd te raken. Een maaltijd is tegelijk ontmoeting, gastvrijheid en ritueel. Wie de regels kent, wordt aan tafel al snel van gast tot vriend.

Kahvaltı – het ontbijt als feest

Het Turkse ontbijt (kahvaltı) is een tafel vol kleine schaaltjes: witte kaas, olijven, tomaten, komkommers, honing met kaymak (room), jam, eieren of menemen en vers brood of simit. In het weekend duurt een familieontbijt gerust twee uur. Daarbij vloeit de thee eindeloos.

Çay – thee als taal van de gastvrijheid

Zwarte thee in het tulpvormige glas wordt de hele dag gedronken – in de winkel, bij de kapper, op kantoor. Een aangeboden thee is een gebaar van welkom. Wie genoeg heeft, legt het lepeltje dwars over het glas.

Brood is heilig

Brood (ekmek) geldt als een gave van God en wordt niet weggegooid. Oud brood wordt in zakjes aan muren of hekken gehangen voor de dieren. Valt er een stuk op de grond, dan rapen veel Turken het op, kussen het en leggen het op een hogere plek.

Meze en rakı – de tafel van de lange avonden

In de meyhanes, de traditionele tavernes, begint de avond met veel koude en warme voorgerechten: ezme, haydari, gevulde wijnbladeren, aubergines, zeevruchten. Daarbij drinkt men rakı, verdund met water, waardoor hij melkachtig wit wordt – “leeuwenmelk”. Een rakı-avond is geen drinkgelag, maar gesprek, muziek en geduld.

Gebaren en woorden aan tafel

• “Afiyet olsun!” – Eet smakelijk, ook in het voorbijgaan tegen mensen die aan het eten zijn.
• “Elinize sağlık!” – “Gezondheid voor uw handen!”: het mooiste compliment aan gastheer, gastvrouw of kok.
• Gerechten worden gedeeld. Wie bestelt, bestelt meestal voor de hele tafel.
• De gast krijgt steeds weer opgeschept. Een klein restje op het bord geeft aan: ik heb genoeg gehad.
• Aan tafel de neus snuiten geldt als onbeleefd – sta liever even op.

Vastenmaand ramadan en iftar

Tijdens de ramadan komen families bij zonsondergang bijeen om het vasten te verbreken (iftar). Bij de oproep van de muezzin begint men met een dadel en water, daarna volgen soep en een rijke maaltijd. Veel gemeentebesturen zetten openbare iftartenten op – gasten zijn welkom. Restaurants zijn ook overdag geopend, toeristen eten en drinken heel normaal. Er wordt echter discreet gegeten.

Turkse koffie tot besluit

Na het eten wordt vaak een Turkse mokka geserveerd, altijd met een glas water. Daarna keert men het kopje om, en met een beetje geluk leest iemand uit het koffiedik de toekomst. Een Turks spreekwoord zegt: “Een kop koffie verplicht tot veertig jaar vriendschap.”

Zelf proeven

De Turkse keuken leert u het best kennen met al uw zintuigen – tussen simitverkopers, visbroodjes aan de Gouden Hoorn en kleine lokanta's. Tijdens onze privé-streetfoodtour tussen Eminönü en Karaköy proeft u Istanbul zoals de inwoners het eten.

Plant u een reis naar Istanbul?

Ontdek de stad met een door de staat erkende gids – privé, in het Duits, zonder winkelstops.

→ Privé-stadsrondleidingen in Istanbul bekijken