Português

← Informações de viagem

Língua na Turquia – turco e línguas minoritárias

A língua nacional e oficial da Turquia atual é a língua túrquica turco, falada por mais de 80 % da população como língua materna e por mais 10–15 % como segunda língua. A língua gestual turca foi reconhecida por lei em julho de 2005.

Além disso, existem cerca de vinte línguas de cinco famílias linguísticas diferentes, faladas hoje por etnias e minorias não turcas residentes na Turquia. Neste sentido, a Turquia é um Estado multiétnico. As mais importantes destas línguas são

O grego, sobretudo o pôntico, ainda era falado por volta de 1914 por 1,73 milhões de pessoas, que, no entanto, foram expulsas por perseguições contínuas. Até hoje restam ainda 4.000 falantes em Istambul. Das línguas aramaicas outrora muito difundidas – os dialetos dos cristãos arameus – estão hoje representadas na Turquia, além do turoyo (3.000 falantes), apenas a pequena língua hertevin (1.000 falantes). As antigas línguas aramaicas neoaramaico nestoriano („assírio“), neoaramaico caldeu (kaldoyo) e neoaramaico judaico (lishana deni) já não são faladas hoje na Turquia.

Ao grupo cartvélico das línguas caucasianas pertencem, na Turquia, o georgiano (40.000 falantes) e o laz (30.000). Além das já referidas línguas cabardiana e adigue, falam-se na Turquia as línguas caucasianas ocidentais abecásio (5.000) e abaza (10.000).

Outras línguas minoritárias são as línguas indo-europeias albanês (15.000 falantes na Turquia), romani (25.000) e domari (30.000). Devido aos movimentos de refugiados atuais, existem hoje, para além das cerca de vinte línguas do país mencionadas, grupos menores de falantes das línguas túrquicas turcomeno, cazaque, quirguiz, usbeque, uigur, cumico e tártaro da Crimeia; além disso, algumas centenas de falantes das línguas caucasianas checheno, laque e lezguiano, bem como das línguas iranianas osseta e persa (farsi). Como se trata de grupos de refugiados, estas línguas não são contadas entre as „línguas da Turquia“.

No território da Turquia atual foram faladas ao longo da história muitas línguas importantes, hoje extintas. Entre as mais importantes contam-se o hitita, o luvita, o lício, o lídio, o frígio, o acádio (na forma do assírio), o urartiano, o grego antigo, o bizantino, o arménio antigo, o latim e o siríaco clássico, a língua religiosa dos cristãos arameus.

Saudações

İyi sabahlar ! (de manhã cedo)

Bom dia!

Günaydın!

Merhaba!

Semelhante a: Olá

İyi Günler!

Bom dia! (durante o dia)

İyi Akşamlar!

Boa tarde! / Boa noite! (ao fim do dia)

İyi Geceler!

Boa noite!

Hoş geldin/iz!

Bem-vindo(a)! / Bem-vindos!

Allahaısmarladık. (quem parte)

Adeus!

Güle güle. (quem fica)

Adeus

Hoşça kal ! (turco moderno)

Cortesia

Nasılsın/ ınız?

Como estás? / Como está? – Como estão?

İyiyim.

Estou bem.

Şöyle böyle.

Mais ou menos.

Teşekkür ederim

Muito obrigado(a).

Özür dilerim!

Desculpe.

Rica edereim!

De nada!

Lütfen!

Por favor!

Evet.

Sim.

Hayır

Não

Efendim?

Como disse?

Tamam!

Ok / De acordo

Şerefe (bebidas alcoólicas)

Saúde! (À honra!

Sağlığına (bebidas alcoólicas)

À saúde

Bebidas

Su

Água sem gás

Soda

Água com gás

Çay

Chá preto

Elma çay

Chá de maçã

Kahve

Café

Bira

Cerveja

Şarap

Vinho

Kırmızı Şarap

Vinho tinto

Beyaz Şarap

Vinho branco

Rose Şarap

Vinho rosé

Termos gerais

Büyük/ Küçük

Grande / Pequeno

Orta

Médio

Çok/ Az

Muito/ Pouco

Ağır/ Hafif

Pesado/ Leve

Uzun/ Kısa

Comprido/ Curto

Sağ/ Sol

Direita/ Esquerda

Sıcak/ Soğuk

Quente/ Frio

No restaurante

Garson

Empregado de mesa / Garçom

Bahşiş

Gorjeta

Hesap lütfen !

A conta, por favor!

Afiyet olsun !

Bom apetite!

Compras

Bu ne kadar ? O kaç para?

Quanto custa isto?

Çok pahalı!

Isto é muito caro!

Çok fazla!

Isto é demais!

Çok az!

Isto é muito pouco

...istiyorum!

Eu queria...!

İki Kilo

2 quilos

yarım kilo

½ quilo

1 Litre

1 litro

Bir şişe

1 garrafa

Yeter!

Chega!

Viajar

Otobüs

Autocarro / Ônibus

Dolmuş

Miniautocarro / Micro-ônibus coletivo

Taksi

Táxi

Otagar/ Garaj

Terminal rodoviário

Uçak

Avião

Havalimanı/ Havaalanı

Aeroporto

Gemi/ Liman

Navio/ Porto

Araba/ Benzin istasyonu

Carro/ Posto de combustível

Normal/ Kurşunsuz/ Mazot

Normal/ Sem chumbo/ Gasóleo (diesel)

Oda/ Duş/ Havlu

Quarto/ Duche (chuveiro)/ Toalha

Yavaş yavaş

Devagar, devagar

Çabuk çabuk

Depressa, depressa

Pronúncia

As seguintes letras não existem em português ou pronunciam-se de forma diferente:

C/c:

- como em «jeans» (dj)

Camii (mesquita) – djamii

Ç/ç:

- como em «tchau»

Kaç (quanto) – katch

E/e:

- como um «é» curto

Evet (sim) – évét

Ğ/ğ:

- como alongamento depois de a, ı, o, u

Dağ (montanha) daa

- como «i» (semivogal) depois de e, i, ö, ü

değil (não) deil

H/h:

- aspirado, como no inglês «house», antes de vogal

Postahane (correios) – postahane

- como o «j» espanhol depois de vogal

escura e antes de consoante ou no fim da palavra

Bahçe (jardim) – bahtche

- como um «h» suave depois de vogal clara e antes de consoante ou no fim da palavra

salih (piedoso) – salih

I/ı:

- como o «e» átono e fechado de «leite» em português europeu

Halı (tapete) – hale

J/j:

- «j» sonoro como em «já»

Plaj (praia) – plaaj

S/s:

- «s» surdo como em «sapo»

Su (água) – ssu

Ş/ş:

- como «ch» em «chave»

Şelale (cascata) – chelale

V/v:

- como em «vida»

Ve (e) – ve

- depois de a, como «u»

pilav (arroz) pilau

Y/y:

- como «i» em «iate»

Yol (caminho) – iol

Z/z:

- «s» sonoro como em «zero»

Güzel (bonito) – güzel

Números

Bir

Um

Iki

Dois

Üç

Três

Dört

Quatro

Beş

Cinco

Altı

Seis

Yedi

Sete

Sekiz

Oito

Dokuz

Nove

On

Dez

On bir

Onze

On iki

Doze

On üç etc.

Treze

Yirmi bir etc.

Vinte e um

Otuz bir etc.

Trinta e um

Kırk

Quarenta

Elli

Cinquenta

Altmış

Sessenta

Yetmiş

Setenta

Seksen

Oitenta

Doksan

Noventa

Yüz

Cem

ki yüz

Duzentos

Bin

Mil

İki bin

Dois mil

On bin

Dez mil

Yirmi beş bin

Elli bin

Vinte e cinco mil

İki yüz elli bin

Duzentos e cinquenta mil

Beş yüz bin

Quinhentos mil

Bir milyon

Um milhão

Beş milyon

Cinco milhões

On milyon

Dez milhões

On bir milyon

Onze milhões

Yirmi milyon

Vinte milhões

Yüz milyon

Cem milhões

Yüz elli milyon

Cento e cinquenta milhões

Bir milyar

Mil milhões (um bilhão)

  • Kurmanji ou curdo setentrional, com cerca de 6 milhões de falantes (língua indo-europeia do ramo iraniano)
  • Zaza, com 1,2–2 milhões de falantes (língua indo-europeia do ramo iraniano)
  • Árabe (árabe da Mesopotâmia do Norte), com cerca de 1 milhão de falantes (língua afro-asiática do ramo semítico)
  • Azeri, com 550.000 falantes na Turquia (língua túrquica do ramo oguz)
  • Cabardiano ou circassiano oriental, com 550.000 falantes na Turquia (língua caucasiana ocidental)
  • Búlgaro (pomaco), com 300.000 falantes (língua indo-europeia do ramo eslavo)
  • Adigue ou circassiano ocidental, com quase 300.000 falantes (língua caucasiana ocidental)
  • Arménio ocidental e homshetsi, com 70.000 falantes (língua indo-europeia)